Wednesday, April 22, 2020

RAM LEH HNAM HMANGAIH---Mafaa Hauhnar.



Mafaa Hauhnar Sulhnu zir chianna.
Organised by Mizo Dept. Pachhunga University College.
@Seminar Hall.PUC.
Novrmber 2019
(Pic : blogger leh Mafaa lem)



Mafaa Hauhnar ✍🏼
RAM LEH HNAM HMANGAIHNA

 Mi kawlh sa kawlhin pasalṭha a puangzar a; ṭampui mitthiin unau laina a kai chhuak a; ram leh hnam humhimna leh humhalhna huanga harsatna a awmin leilung fa tak, fahrin manhla an rawn inlar zut zut ṭhin.

 Kan ram chhungah ngei a muanawm zawnga pung khawm kan zirlai rualte’na chawlhbuk an sak remti lo va, kan ṭhenawm ram police-te’na talhfiah leh tharum nena min râl beih a, silai min hmeh puah khum lai hian, English-hovin France ram pâwng lâk an tum ṭuma mi hrat khawkhêng mi thianghlim Joan-i (Joan of Arc) thu vuakthlak kha ka hrechhuak uarh uarh mai:

 “Van Lal hnuaia kûn vek kan ni a; Ani chuan kan luah tur ram min pe a. Chu chu vawng him a, humhalh tlat turin min duh a ni. English-hovina Pathian hnen aṭanga kan chanvo dawn rawn luah an tum tlat mai hi Pathian remruat dan kalh a ni. Chuti ni suh se, indona hmuna English-pa kan tihhlum hian tualthat kan ni dawn asin,” a ti a nih kha (GB Shaw’s Saint Joan, Scene 1).

 Kum 80 vel liam ta a, Tlangval Kaphleia’na, “lu chhum bân chhum huam a, kan pipute sah zau” a tih kan ram hum nana kut lawng nen chauhva beitu, mittui, thlan tui leh thisen far zawng zawngte zahna chibai ka buk che u a; huaisen nopui ka hlan a che u.

 Heti ang hun khirhah hian ram leh hnam hmangaihna tho lu tiat tal pawh nei tan chuan awm hle hle a har a; kan patriotism chu fiahin a awm thar leh ṭhin a nih hi.

 Kan ram pît dawr tia leka awze mite’n kan mit an tihkham changa kan rûmṭhaihna hlapui ber leh ram aiawh hruaitu kan thlan dawn hnaih apianga kan chang thlan ber ṭhin ‘ram leh hnam hmangaihna’ (patriotism) hi eng nge a nih chiah hriat ka châk ṭhin.

 Pa hawihhawm tak pakhat pawhin, dawhsan chungah, mipui chhawn zâwngin, aurinna nen meuh ‘ram a hmangaihzia’ thu a hril tlawr hlep hlep a. A thiamhla hmanga mi retheite a rîmthluk hnu kum nga-ah, ram ni lovin amah a lo inhmangaih zâwk lek a lo ni tih chu pa bengtlalo ber pawhin an hre leh si a, an inbum chiang mang e.

Politician ṭhenkhat dang leh chuan, chu ‘ram hmangaihna’ hming duhawm changchawi chuan, ram zau tak an ‘pata’ duai duai a, compensation te an têl awk awk mai bawk a, ‘ram’ chu an lo hmangaih hle tak mai.

Ṭhenkhat leh chuan an ‘ram’ chu an hmangaih êm avangin an zun leh ek thli, tuichhia chenin an ramah an luantir duh lo va, an ṭhenawmte tan chung mite han ṭhenawm zet chu ânchhia chi khat chu a ni hrim mai.

A dang leh chuan ram hmangaihnate hi kum tina a pal ban sawn zawng te’n an lantir a, a ṭhenin a hâk te’n an ha a, a ṭhenin an sem a, a ṭhenin an chên ṭhin. ‘Ram ka hmangaih’ tia iak iak ṭhinte hi ‘RUM hmangaihtute’ an ni ṭhin châwk a, an thli sen leh zuai zuai ṭhin. ‘Rum’ an sipel sual palh ṭhin mai pawh a.

 Mahse, chu chu kei leh ka chhungtena kan chhuan êm êm, ‘ram hmangaihna’ chu a ni hauh lo mai le! Ram hmangaihna suak leh mitdel, a dik a dawk thlu lo, inhai vurna leh mahni hmakhaw sialna mai a ni a, ‘ram leh hnam hmangaihna’ tia han chhal phal tur chi a ni lo.

Ram leh hnam hmangaihna-ah chuan, mahni hmasialna leh midang huatna leh taina a tel lo va, mahni inhlan ralna a zawk a ni. Chu chu alawm Lincoln-a te, Joan of Arc te leh Irish pachal De Valera te’na mawi theihtawpa an partir chu! Chu chu a ni kei leh ka chhungte’n kan ngaihsan chu ni!

 Patriot dik tak chuan, khawvela a châm chhungin a ram leh hnam tan rohlu hnuchhiah ngei a tum tlat a. Ram leh hnam bawih bengverh lohva insiamin ama hma-ah ram leh hnam a hûng hmasa zat zat ṭhin.

Ram leh hnam hmelma, chhung lam leh pawn lama mi, hmuhtheih leh hmuhtheih loh chu thithunamin a bei a; hneh chung leh hneh zel turin ke a pên ṭhin. Mahni mimal nawmsakna leh sum leh pai piah lamah thil ṭha duhna chuan a nawr kal a, hrehawmna leh mitthi kulh kawngkhar meuh pawhin a chelhbet zo lo.

Vervêkna, awkhrawlna leh hlemhletna chu a lungten a, thutak chu paurau takin a vuan tlat a, sawichhetu leh sawihnawmtute’n a kawng an tihnawk pha lo.

A tawrhnate chu chhuan lo la awm leh zel turte tan malsawmna a la nih dawn avangin, a tan chan hlêp hlir hlêp hlir a ni. A ṭul a nih phei chuan nun pawh thlahlel hlei thei lovin, “For your tomorrow we give our today” tiin thihna leilâwtah a inbarh lut hial ṭhin. Ram leh hnam tana thil ṭha tih chu a chaw tui ber a ni si a.

 Ram leh hnam hmangaihtu dik hi khawvel hian a lo hring nual tawh a, hrin belh zel a va mamawh êm!

Nathan Hale chu “Ram tana nunna pêk tur pakhat chauh ka nei hi pawi ka ti a ni,” ti thâr thâr khawpin ram hmangaihna zûn zâm chuan a phuar nghet a.

Guru Gobind Singh pawhin a ram maichamah a fapa pali ngawt a hlan a.

Chu hmangaihna avang vêk chuan. Punjabi zinga zelenna meichher chawitu Bandra Bairagi pawh a vun lihsakin vaihmarcha dip an phul a; chutah, a hmuh lai ngeiin a fapa luruh an chhut sâwpsak a nih kha.

Athens Lal, King Codras pawhin a ram chhan nan Dorian-ho kutah a nun a hlan a. India-in zalenna a sual chhung kum 1857-1947 pawh khan ram leh hnam tan a sang a sang uicho thihin an thi a ni.

 Spain Lal Alfanso fapa, Mohammedan-hovin an rûk bosak ṭuma, “Alfanso, kan kutah i ram i hlan dawn nge i fapa hi kan that dawn?” tia an zawh ṭhum khan. Mahni aia ram hmangaih zawktu Alfanso chuan, “Ka ram leh ka mite an himna tur a nih dawn phawt chuan ka fapa chu that mai rawh u,” tiin a chhang a ni. Brutus-a ṭawngkauchheh han zui lawk ila, a fapa kha a thlahlelin a hmangaih lo zâwk a ni lo va, a ram leh hnam kha a thlahlelin a hmangaih zâwk a ni.

 Battle of Trafalgar-a Nelson-a hnungzângruh an kah tlangsak ṭum pawh khan, Captain Hardy-a’n bawisawm a tum a; Nelson-a chuan, “Kei mi buaipuiin i hun rawn khawhral suh; chhan tlak ka awm tawh lo ve - midang va buaipui zâwk rawh,” tiin a lo hnar mai a ni.

Ni e, ram hmangaihtu nunah chuan ‘ka’ tih hian hmun a chang ve tawh mang lo. An khua a thlen huna ‘contract’ a beisei vang emaw, ‘promotion’ a duh vang emaw pawh a nih ka ring lo. Ni e, ram hmangaihtu nunah chuan ‘ka’ tih hian hmun a chang chau riau tawh ṭhin.

 Ṭum khat chu Joseph Garibaldi, Italy zalenna atan leh an inpumkhat theih nana thawktu thawhhlawk hian, ṭhalai sang rual tehmeuh hi an ram tana pên chhuak turin a sawm lawm lawm a. A thusawi zawh veleh chuan rawlthar pakhat hian a rawn pan a. “Ka pu, Italy tana ka beih chuan eng nge ka hlawh ang?” tiin a rawn zawt a. Ani chuan kawlphe ang maia rangin, “Hliam te, ser te, pem te, vuakna vual te leh thihna thleng pawhin a ni mai thei. Mahse hei hi hre rawh, chumi avang chuan Italy chu a zalen dawn a ni,” tiin a chhang a ni.

 Kan Mizo fate zingah ngei pawh hian ram leh hnam vanga nunna chân leh hrehawm nasa tak tuar an awm a; heng mite hi kan ram cheimawitu lungmantam an va ni êm! Vawiin thleng hian leilung fapate thisen leh leilung fanute mittui zarah kan kawrnghawng kan chawisang ve thei ṭhin a ni. Ram tana nunna hlantute hian, a mimal tak pawhin min hneh êm êm mai a.

 An êng chu thim zingah a êng chhuak a, chhun ên lai takah pawh a êng zual deuh deuh dawn a ni.

 In tawrhna leh in inpeknate hi a lothlawn lo vang a, in thisen hi fur tuihawk angin a luang ral mai lo vang!

 Amaherawhchu, sipaia ṭan ringawt hi ram hmangaihna lantirna a ni lo va, politics khelh chauh hi ram hmangaihtu nihna a ni lo tih hi i theihnghilh lo vang u. Primary sikul zirtirtu, inthlanpui a hnaih pawha mittui surtir ve ngai lo; sikul naupangte ‘Ui note mawi leh ṭha’ chanchin, rinawm leh taima taka zirtir ṭhintute pawh hi ram hmangaihtu pasalṭha an ni thei a.

Chuti ang bawk chuan sorkar hnathawk, ṭhiante’n la an phiar lai te, pulpit-a an Pathian thu sawina awki ngai vêka mahni hnathawhpuite an sawichhiat zuah zuah lai te a, mahni hnaa bûr char char te pawh hi hnam sipai huaisen an ni ve bawk asin. Heng mite hian ram an hmangaihna hi ‘sawi lo mah se an lantir ṭhin.’

 Ram hmangaihtu tan chuan mahni ram aia ram nuam leh thlakhlelhawm rêng rêng a awm hauh lo va. Hmangaihna mita a thlir tawh ṭhin miau avangin, a chhengchhia a chhengchhiain, ‘I lênthla leh i kimtlang a mawi e,’ a ti ngawih ngawih mai ṭhin. Duhthu a sam tawk lohna-ah thawmṭhat tumin, a chhawmdawl ṭang ṭang ṭhin.

 Hmasang Rom mite chuan, an ram chu ‘Patria’ (Fatherland) an ti a; an pa anga enin an hmangaih a, an chhuang a, an zah a, an chawimawi ṭhin.

Keini pawh kan ram hi min hring a, min hraitu, min chawi a, min chawm liantu kan nu a nih angin i hmangaihin i chhuang ve ang u. Kan ram lo chu hmangaih tur ram dang kan nei lo va, kan ram pawhin keini lo chu hmangaihtu tur a nei lo.

(Mar. 16, 2018, Vanglaini Thu leh Hla Huang)

Wednesday, January 29, 2020

HNAM PASALȚHA TE.






HAPPY 72nd INDEPENDENCE DAY.(2019)
🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳


Mi pathumte Chanchin tawi:

I)BHAGAT SINGH.(1907-1931)

India Zalenna sualtu thi tam takte zinga hriat hlawh ber mai chu Bhagat Singh hi a ni ngei ang.

1928 December thlaah a țhianpa Shivaram Rajguru nen Brtish Officer John Saunders-a chu James Scott-a emaw tiin Lahore ah an kap hlum a. 1929 April thlaah a țhian dang Batukeshwar nen Delhi-a Central Legislative Assembly chu Luhchilhin Gallery ațangin Bomb pahnih an tipuak a. Mahse, tlanbo lovin thuneitute hnenah an in pe.

A hma kumah mingo Officer an lo thah tawh avangin Case rip tak an awrh ta a. Tichuan, kum 1931 march ni 23-ah chuan India Zalenna atan khaihlum a lo ni ta a ni.

II).Pu DARTHAWMA . (1920-till date).

Pu Darthawma(98) Chanmari, Lunglei pa hian Indopui 2-naah khan British India hnuaiah kum 1940 khanIndian Army Medical Corps zawm in Japan Sipai te bei turin Malaysia thliarkar pakhat Penang-ah a fehchhuak a. He mi hnuaah hian World War-II ah tho hian British sipai do lettur leh India tana zalenna sual chhuak tur in Subhash Chandra Bose a din 'Azad Hind Fauj'/ Indian National Army(INA) a zawm leh a. Singapore Jail bakah Kum 1 leh thla 2 chhung Lucknow leh Chittagong Jail-ah te a tan leh hnu in January 15, 1945 ah khan chhuah a ni.
Kum 1972 khan India Sorkar chuan Tamra Parta Award a lo hlan tawh a ni.

III.PASALȚHA KHUANGCHERA. (1850 vel-1890)

Khuangchera thih dan ngaihtuah hi chuan India Zalenna atana thi(matyr) tih ve theihna chin a awm ve tho mai thei. Mizoram chu India ram chhung a ni a, chumi Ram tan a a thih chuan India ram tana thi ang-ah a ngaih ve theih viau bawk.

Mahse,țhenkhatin khatih lai hun khan Mizovin India a la hre lo va, Khuangchera paw'n India tan ni lovin Mizoram tan a ni a beih tiin sawi an awm bawk. Kum 2016 khan Central Sorkar-in India Zalenna atana beitute(Freedom Fighter) a zawn khawm lehnaah Khuangchera hi Mizo hnam zinga India ram zalenna atana beitu angin chawimawi a tumna chu Mizo Zirlai Pawl(MZP) , Mizo Student Union(MSU) leh Mizo Mipui tam tak leh Party țhenkhat te'n an duh lohna an lantir hnuin țhulh leh a ni ta a ni.

Khuangchera Thih Dan.
- Lalnunchanga Taitea

A pêmsan tak Lianphunga kha Lungtianah a kai a, Vai rûn a ching a. Chengri phai an rûn tum phei chuan khaw 24 an hâl a, mihring 100 chuang an that a, sal 91 an man bawk a. Chutichuan Vai lian kha an lo chhuak ta a. Chhim lama Rolura thlahte leh khawthlang lama Manga thlahte chu an rawn tuam a. Mizoram Bawrhsap hmasa ber Captain Browne, Mizote’n ‘Hmaireka’ an tih leh Manga thlahte chu kum 1890 June thlaah an inbia a, saui an tan a. “Manga thlahte chuan chhiah an chawi ang a, sipaiin kuli-ah an chhawr ang a, sate pawh hunbi neiin an pêl ang,” tiin an inrem a. Tin, Hmaireka chuan Lianphunga lalna kum 5 chhûng a bân bawk a.

Hetih lai hian Sailianpuia chu Reiekah a awm a. Sailianpuia hian Vai a rûn hriat a ni lo va. Tin, a unaute’n Hmaireka an biaknaah pawh a tel lo. Manga thlah lal zawng zawngte chu an lungawi lo va, Kalkhama khua Sentlang zawlbukah ro an rêl a, “Engah nge kan rama lo kal ram dang mite hnênah chhiah kan chawi ang a, kan khuate puak phurah kan kaltir ang,” an ti a. An sa pêl thlenga khapsak an tum chu an duh lo em em mai bawk a. Tichuan, intiam ruala Vai kah chu an tum ta a. Sentlanga Manga thlahte inhmuh khâwmnaah pawh hian Sailianpuia chu a tel lo va; mahse, Vai kahnaah chuan tel a tum tho a ni.

Kum 1890 September thla tirah Lianphunga leh Thanruma khuate’n Aizawl kulh an kâp a. Manga thlah lal dang zawngte chuan Changsil kulh an kâp thung a. Changsil hi hmâr lama sipaiho inchhêkna leh an ration dah khâwlna a ni a. He inkâhnaah hian Capt. H.R. Browne, Hmaireka chu a bânah an kâp a, a thisen dâwt an kâp chhia a. Changsil kulh lo nghâktu Lt. Cole-a chuan heti hian a sawi. “Brown-a chu kein a lo tlan a. Kulh chhung a lo luh chuan a taksa atangin thisen zawng zawng a chhuak zo tawh a. Damdawi nên lo enkawl mah ila, darkar chanve hnuah a thi ta a ni,” tiin. A tirah a bânah a thisen chhuak chu hren khalh vat se, a thi lo mai thei.

Manga thlahte hian ni 19 chhûng Changsil kulh hi an hual a, sipaiho chu an dang bet tlat a. Changsil kulh chhûnga sipai kaihruaitu hi Lt. H.W.C Cole, a hnua Bawrhsapte pawh rawn ni ve kha a ni a. Hetih lai hian Lianphungate pawhin Aizawl kulh chu an lo hual bet tlat bawk a. Lt. Cole-a chuan Changsil atangin Silchar-ah harsa takin zualko a tlantir a. Silchar atang chuan Tlawng dungah sipai 200 an rawn thawk chho va, Changsil kulha an thian tangte chu an tanpui thei ta

Khuangchera erawh chu naulaihrilha a inthawi lai a nih avângin serh a tul a, Changsil kulh kahnaah hian a tel ve thei lo va. Khaw dang atanga pasaltha lo kalte pawhin, “Khawiah nge Khuangchera?” tih a ni vek a. An lal Sailianpuia’n Khuangchera in awm a hmuhin a tân hriat nuam lo leh thin khei thei tak tur tawngkam a cheh a. Khuangchera chuan an lalpa tawng chu a la na hle mai a. A inthawina serh a tâwp hnuin Vai kâp turin a chhuak ve ta a; a thian Zakhama Hmâr Hrangchal, Ngurbawnga tia an koh chuan a zui a.

Sipaiho chu an tamin ralthuam an nei tha a, Changsil kulh kâptu pasalthate chu beidawngin an haw nguah nguah a, “Kâwna chhum liam dan tum ang a ni a, kah mi an ni lo; thih hlau lo kah mi chauh a ni,” an ti a. Khuangchera chuan, “Thih hlau lo kah mi a nih chuan ka kah mi a nih chu. Vai kâpa ka kal chuan ka thi ngei ang. Sipai ka hlau si lo, silaimu lah a hmuh theih si loh,” a ti a, Ngurbawnga nên chuan an liam lui ta a.

Khuangcherate pahnih chuan thingdawl thlâr an phên a, Changsil kulh chu an kâp a. Sipaihovin an silaia an han hâwl thawt thawt pawhin Khuangcherate thian dûn chuan Vai kah chu bansan an tum miah si lo va. Thih ngam lu pua thawk an ni bawk a, sipai bubit pawh chu an chhaih buaiin kah hlum pawh an nei nual a. Sipaiho chuan hnung lam leh hma lam atanga nawrin ruang chaicheh an thlak a, Ngurbawnga malpui ruh an kah tliahsak a. An zim hnai tual tual a. Khuangchera chuan Ngurbawnga chu a pua a, tlanpui a tum a. Mahse, sipaiho chu an lo thleng hman a. Sipai pakhatin a va bawh a, Khuangchera chuan a lo kâp thlu a. Silai a thun leh hman tawh si lo va, sipaiho chuan Khuangchera kawngah an kâp a, a tlu ta a. Sipai pakhat chuan a va hnaih a, Khuangchera chuan a chem a lo pe a. Sipai chuan amah beih tum emaw tiin a kâp hlum ta a ni.

Vai lian puak phurho hi Mirâwng leh Hrangkhawl an ni a. An Manding Sap tirhkah Phungtea chuan, “Mizo pasaltha tih dân kan lo hre lo a ni. ‘In chemin ka lû a duh lo vang, ka chemin tan rawh u,’ tiin a chem kha a rawn phawrh ni ngei tur a ni. Keini’n chu chu hre lovin, a thinrim emaw kan ti a, kan kâp hlum ta a ni,” a ti a. Khuangchera chanchin hi Hrangkhawlho chuan thawnthuah an sawi thin.


INHNIALNA HLA




[Pi Nokung leh Kei]




"LUAH LOH LUNGDI" hla hi LALZOVA emaw VANKHAMA emaw phuah a ni lo" _ Pi Nokungi.

[Tawnmang em ni, lung lem ka nei lo,
Ka hawi vel a ka tawng si lo;
Zunleng erawh a cham țanglaiah,
Luah loh lungdi nghilh ni awm lo.]

H.Lalchawimawii'n nalh em em in a lo sa vawng vawng țhin a. He hla lungkuai tak mai hi tunlai hunah hian a phuahtu chungchangah sawi neuh neuh a tam hle.
"Lalzova phuah a ni e" ti pawl te, "Vankhama phuah a ni zawk e" ti pawl te'n neitu nihna zawngin thu an inchuh nasa hle a ni awm e.

Thlalak ami hi Pi NOKUNGI a ni a, kumin(2019) Ni 15 Țomir thla khan a kum 100-na a thleng. Amah hi nu hrisel tak a ni a, kum 100 a nih thleng hian Tarmit a vuah lo va, hriatna hloh a nei lo mai ni lovin, Chaw eitui loh a la nei hauh lo a ni. Kum 96 mi a nihin a inkhawm bang chu  mi tu emawin an nek thlu palh hlauh a, a khel zai a ngai. Dan pangngaiah chuan Kum 90+ hi zai an ni ngai lo va, Mahse, pi Nokungi hi erawh chu zai turin a la in 'infit' thlap zuk nia le.

Kum 1983 kum khan a pasalin a boralsana, a fa 8 te chu enkawl seilianin tun thleng hian an la dam kim vek. Rambuai hnu rei vak lovah khan Ngopa khua ațangin tuna an chenna COLLEGE VENG ah hian an insawn thla ta a ni.

[Pi NOKUNGI  hian, " "Luah Loh Lungdi" hla hi kan tleirawl chhuah vel khan kan sa ve hman , LALZOVA emaw VANKHAMA emaw phuah ni lovin, Tualbuang khua, DARCHHUNGA'N a ngaihzawng thihna vanga a neih theih tak loh CHHUNGBUAII tana a phuahsak a ni zawk e" a ti.]

Ka pi, min la dampuitu hi kum 86 a upa a ni  meka, Pi NOKUNGI hi  mihring ka hmuh tawha zawnga upa ber a ni e. Thla ka lakpui chhan pawh hi a ni.

"Lu țuak chu ropuina lallukhum a ni a, Felna kawngah hmuh a ni ang, Tarte mawina chu an lu țuak hi a ni"
_BIBLE

(11st Oct. 2019-a Pi Nokungi ka kawmna a ni e)

PRAGMA(ENDURING LOVE)


[Love share by Mizo Most Handsome and Rachel,a mizo well-known singer]


                           * PRAGMA *
                        (Enduring Love)

Kan Hmangaihte ai hian min hmangaihtute hi an lo hlu zawk fe a ni tih hi ka chharchhuak ta.

Kan hmangaihte tan chuan engkim kan huama, kan chovin kan ngam vek mai zel țhin.
Kan hmaah hian ding leh min dal zo tur hi kan hmu meuh țhin tawh lova. Chaklohna-in a phuarvel tisa pan tak neite pawh hian thahrui-chakna ni lo, rilru paukhauhna-chakna kan nei vek mai. Pawisa nei lo em em chung pawhin an tan chuan pâwisak kan nei thei lo.

"Ani a mawi dawn phawt chuan keichu bal ang i hmiang, ani a dam dawn phawt chuan kei chu thi fahmiang" te kan ti a.
Kan hmangaihte tan chuan a țha partin kha kan lawr a, kan bun vum thur mai țhin zawng a nih kha mawle. Chuti ang aia nasa zawk pawh chuan Hmangaihna hi kan la lan  chhuah tir thei ngei a rinawm.

MAHSE,

Hmangaihna dik leh tak, duham lo leh hmasial lo, tlawmna nun zakzeh tel țhin bawk kha chu a ropui a, a zun uai a na tial tial a, a ngâiin kan zal a, val tha ati țhum țhin.
Aw! Hmangaihna hlû, i lo mawi ber mai e. Duhamna tello khawngaihnaa khat, tlawmna nun zakzeh tel țhintu chu nang ngei ; 
Min Hmangaihtute Hmangaihna leh kan Hmangaihte tana Hmangaihna lo luang chhuak țhin ngei mai kha i lo ni e.

"I would die for you,
Climb the highest mountain.
Baby, there's nothing I wouldn't do.
Now I've found you,
You've given me the will to survive
When we're hungry, Love Will Keep Us Alive"
_ ("Hell Freezes Over" album 1994)EAGLES.

Sunday, November 24, 2019

RINGTU NUN.

HARSATNA HNUAIA RINGTUTE NUN

Tihhmelhemin awm mah se; A mawi zual leh thin.
Hekchhiat puhmawhin awm mah se; Fak leh chawimawi a ni leh thin.
Beidawngin chau mah se; A chak thar leh thin.
Thlemna tawkin buai mah se; Fiahna kal tlangin a hneh leh țhin.
Na tuarin rum mah se;  A dam leh țhin.
Buaina khirhtak tawk mah se; Tawk tlaka ruattu Lalpa a fak thin.
Mangangin zam mah se; A thlamuang leh thin.
Sual dai ngam lovin dawih mah se; Huaisen takin a tlawm ngam thin.
Hmuhsitin awm mah se; A ropui leh thin.
Thudik țan ngamin huaisen mah se; Huaisen takin a thiam lo ngam thin.
Phatsan leh hnawl nimah se; A țha ber a tawng leh thin.
Mittui nen kraws kawng zawh mah se; Lalpaah a lawm thin.
Retheiin tlachham mah se; A vui ngai lo.
Harsatna thuk tak hmachhawn mah se; Lalpa a nghak thin.
Beidawnna thimin hliah mah se; Beiseina eng a hmu leh thin.
A mamawh em avangin Lalpa a auva; Engkim neitu Lalpa’n a chhang thin.
Thihna thlan thimah zalhin awm mah se; Vanram kawtchhuahah hmuahin a awm ang.
‘‘Lalpa chu ka Chakna leh  Inhumhimna;
Mangan lai a Tanpui Vartu Hnai reng a ni’’
     Edited by; C.Lalnundika.

Saturday, November 23, 2019

BEISEINA

                     
  😞ariangfacck@gmail.com🌹


BEISEINA BEIDAWNTHLAK


Kan Beisei hma-in Kan nunah an lo lut a,
Kan Beisei angin an awm leh si lo!
An Beisei angin awm kan tum a,
An Beisei kan phak leh si lo!

Beiseina chu chuaiin a lo thamral țan a,
Beisei phak loh a ni tih kan pawh țan ta!
Beiseina êng dê vé vé chu kan thlir a,
Beisei bo beiseina mai tih a chiang si!

Aw! nang Beiseina Duhawm, i hming chu Beidawnna mai a ni.
Aw! nang Beidawnna tenawm, i nihna chu Dawihzep mai a lo nih hi.....✏✏
[15th Aug.2019]



Sunday, December 2, 2018

MIZO LOVE LETTER LUNGRUN BER






«To,
»Duhtak, »             

       Leilung mawina thlir changin hmaih theih hauhloin lungrukah ai ang i cham fo thina, i kianga riah rûn rem ve hun ngahkin tlai ni hi ka hmang ral leh thin. Ih maw duhtak, "lenna tlang dang hian Hmangaihna par kan tlán dun hi tivuai lul suh se aw", ti a kan tiam lai khan, ti em2 hian nang ngaia suihlunglen hi ka lo tuar ang tih ka ring phaklo mai a ni lo, ka lo hre chang reng reng lo zawk a lo ni.»» 
Hmangaihna hla sangtaka min rêm pui lai ngeia min 'Bass' san leh mai hi zawng,  suihlungmawl kei ariangfa hian tuar thiam dan ka zawng thei mawlh lo va, lunglen vanga famta thangzawra ai hian ka zawr zawk ta ve ang ka ti hial mai a nih hi. 

Keh thei dawma ka dawm thin lutuk vang zawk che nge ni a, ka tana i hlutzia ka lantir hi hmuthiam lovin i hmuhhmaih zawk? Hringnun tawite 'chhum reilote lo langa ral leh mai thin'  iang ka nunah hian nang nena Hmangaihna par tlan dun hi ka duhsam ber a la ni fo vanga ; itel ve lohna ka khawvel hi e, khuang a vuakfung tel lo ang mai hi ka ni awm mange ka ti. 
Kawlvalenchham lam hruta sirtiang min sawn san ta hi, he thinlung khawhar tak hian 'i pamlua mange',tiin kawlrawnna tlaini herliam thlirin i lenna lam tlangte hi, chhingmit hian a zei ralh ralh thin a ni. »»Nangang tawn leh aichuan thlafam lam tluang hruta hawilopar thliah ka nuam asin, achhan chu engdang vang mah a ni lo e ,nang i nih loh chuan he thinlung, itan chauha serh hran hian 'nangmah ang' lek zawng apawm thiang tawh  lo mai zawk a ni.»»

Duhtak, atawpna atan chuan e, I rohsan lungruk ruak kawltu hian i tel lo hringnun hman hi 'ka theiloa ka dam zo lo ang' ka tilo; ka zuam lo mai zawk a ni.»»Nghilh lo tur che,»Ariangfa_Chhakchhuak.

History of PU COLLEGE

Mizoram College Hmasa ber.  Click or copy and paste the link to google site.  https://www.timesofmizoram.com/2018/02/pachhunga-university-co...